Saus

Het was ruim acht maanden geleden dat Sacha zijn broers had gezien of gesproken, ondanks enkele pogingen ze te bellen. Nu zat het gezin aan tafel voor het kerstdiner in het landhuis in de Dordogne. Sacha had de derde amuse juist opgegeten, een kleine steak tartaar met wilde kruiden, die vooral mooi was geweest om te zien. Hij legde zijn handen op het gesteven tafellaken en voelde de robuuste eikenhouten tafel eronder. Uit de 18de eeuw, 5 meter lang, blad uit 1 stuk, niet te tillen. Hoorde bij het landgoed toen pa het kocht. Net als het krakende parket, dat sereen alle omgegooide bakken speelgoedautootjes en kapot gesmeten servies had verdragen.
De tafelindeling was hetzelfde als altijd. Aan het hoofd zat pa, pater familias, opa, Kevin. Ondanks zijn enorme overgewicht was Kevin een aantrekkelijke man. Zijn brede gezicht was symmetrisch en bevatte mooie donkere ogen die je onderzoekend aankeken tot een uur of acht ’s avonds, wanneer ze begonnen te glanzen van de alcohol. Een lach die bulderde als onweer. Weidse armgebaren die je nooit omhelsden maar altijd leken te wenken, kom toch naderbij, hier is het warm en veilig. En als je dan naderde dan werd de afstand juist groter en stond hij verderop te gebaren.
Op luide toon was hij een schunnige anekdote aan het vertellen aan Paul, links van hem aan de lange zijde van de tafel. Paul was Kevin’s naaste financiële medewerker sinds de universiteit en dat had hem geen windeieren gelegd. Half zo mooi, half zo dik, nog lang niet half zo rijk, al bezat hij meer dan genoeg. Als dit ‘The Godfather’ was, dan was Paul de belangrijkste consiliere, mijmerde Sacha.
Dan Boris, de oudste van de drie broers, in alle opzichten een jonge versie van pa, die meeluisterde met zijn rug naar Sacha, die zelf op de derde plek zat. Tot slot Leia, het jongste dochtertje van Boris en Sharona. Vier jaar oud, ze leek gelukkig vooral op Sharona en nauwelijks op Boris. Ze zat braaf te kleuren.
Aan de lange kant tegenover Sacha, te beginnen bij pa, de middelste broer Olaf. Sacha probeerde oogcontact met hem te maken. Scherpe neus, daaronder een mond met dunne lippen als een streep, diepliggende helblauwe ogen. Het obesitasgen van hun vader had hem overgeslagen, hij leek meer op wijlen hun moeder. De streep opende net genoeg om een klein hapje door te laten en sloot weer. De vork gleed naar buiten. De puntige kaak bewoog. Olaf at. Olaf dronk. Het zou Olaf verder aan zijn reet roesten.
Naast Olaf zijn vrouw Mia, die net een slokje wijn nam. Zuinige mond. Goed proeven, slikken, glas neerzetten. Ondanks haar kleine zwarte jurkje met een smaakvolle, dure, ketting, leek het of ze haar vrouwelijkheid aan de wilgen had gehangen. Het zat ’m in haar bewegingen, dacht Sacha, zo afgemeten en beheerst als van een robot. Haar gekleurde haren keurig in model gekapt. Mia zat zo strak in elkaar dat ze waarschijnlijk voorlopig niet zou vergaan.
Daarnaast Sharona, recht tegenover Sacha, die met haar vork boven haar halflege bordje zweefde. Ze had haar ogen neergeslagen. Haar huid zo dun dat Sacha meende haar beenderen te kunnen onderscheiden. Sacha probeerde zich tevergeefs de bevallige en sportieve vrouw die Boris tien jaar geleden had geïntroduceerd voor de geest te halen. Als ze terug had gekeken zou Sacha geknipoogd hebben.
Daarnaast op de hoek Delphine, het oudere zusje van Leia. Haar bordje onaangeroerd. Delphine keek verveeld naar het plafond. Vorig jaar had ze zitten geinen met oma en had ze haar moeder een kus gegeven toen ze vervroegd van tafel mocht.
Aan dit hoofd van de tafel had vorig jaar mama nog gezeten, blakend van gezondheid. Met een grote lach op haar gezicht haar kleinkinderen voor de gek aan het houden en te helpen met eten. Ze regelde stiekem een extra toetje voor hen bij het personeel en knipoogde naar Sharona, die er moe maar ontspannen uit had gezien.
Tijdens haar uitvaart, afgelopen 20 april, voelde Sacha de leegte die achterbleef in het gezin. Een leegte veel groter dan van één persoon.

Sacha had honger, deze amuses vulden geen magen. Het was al over negenen volgens zijn Apple horloge. Het zou mooi zijn als ze zo zoetjesaan het hoofdgerecht zouden serveren. De neiging kwam op om een stukje van Leia’s koude pannenkoek te pakken.
Deze serre waar ze zaten herinnerde Sacha zich vooral van de zomervakanties vroeger, wanneer de zon door de hoge ramen scheen en de deuren naar het terras open stonden. Natte voetafdrukken op het parket van de broers die elkaar achterna zaten vanuit het zwembad. Mama buiten hardop lachend met haar vriendinnen. Nu waren de gordijnen gesloten en loeide het vuur in de enorme zwarte schouw meer dreigend dan gezellig.
Er was meer veranderd. Nieuwerwets behang, industriële design lampen, modern servies en bestek, nieuwe glazen: oneindig lange stelen met flinterdunne kristallen kelken. Zelfs de waterkannen waren van dat dunne kristal. Sacha vermoedde de invloed van een andere vrouw.
Aan weerszijden van de schouw glansden nieuwe zwarte Meridian luidsprekers. Ze waren ruim een meter hoog en zagen er met hun gekromde achterkant uit als een roofdier klaar om een prooi te bespringen. Elke luidspreker was met een dikke kabel verbonden aan de muur.
Toen Sacha vanmiddag was aangekomen stonden de mannen en Mia in de hal, aperitiefjes in de hand. Kevin legde uit hoe hij ‘Femme nue couchée’ van Picasso had gekocht, dat daar aan de wand hing. Sacha was doorgelopen naar het grasveld waar Sharona croquet speelde met Delphine die niet wilde slapen en ook niet wilde verliezen, terwijl Leia een middagdutje deed. Delphine vroeg alle aandacht van haar moeder en Sacha was weer naar binnen gegaan, had zijn mobiel verbonden met de muziekstreamer en in zijn eentje ‘Moments in love’ van The Art of Noise geluisterd.
Nu zwegen de luidsprekers. Al het lawaai kwam van de heren.

Kevin barstte in lachen uit. Zijn schunnige anekdote was blijkbaar afgelopen. Zijn onderkin trilde boven het strakke boord van zijn overhemd.
Paul schaterde mee, ondertussen om zich heen kijkend.
Boris sloeg met zijn vuist op tafel. Zijn grote ronde kaak opengesperd, de vette wangen rekten en strekten. Hij hing achterover in zijn stoel, zijn buik schudde.
‘Als twee druppels water’ had mama volgehouden, zo leken Boris en Sacha op elkaar. Sacha bekeek het grote lichaam dat naast hem sidderde. Boris richtte zich op, sloeg het glas Chateau Lafite Rothschild in een teug achterover en hield het recht omhoog ten teken dat hij bijgeschonken wilde worden. Met zijn brede arm in het maatpak, manchet met de zilveren knopen perfect erbovenuit, en de reusachtige glimmende Richard Mille daarboven.
Een soort geloei op links trok Sachas aandacht. Delphine keek diep ongelukkig, liet zich achterover in de stoel vallen en loeide nogmaals, het klonk als een langgerekte schreeuw van een groot uitgevallen bosuil.
Ze sloot af met: ‘ik lust het echt niet’.
’Je mag wel even spelen in de kamer hiernaast’ zei Sharona
’Jij moet mee, ik wil niet alleen spelen.’
‘Dat gaat nu niet liefje.’
‘Maar. Ik. Wil. Niet. Alleen. Spelen.’
Met een laatste loei lanceerde Delphine zich naar voren over de tafel. Haar arm mepte haar glas water omver.
Een personeelslid kwam aangerend met een doek, greep het lege glas en depte het tafelkleed. Schoof geruisloos het bord met het tartaartje wat opzij, zodat Delphine comfortabel haar hoofd op haar arm kon laten rusten, met een schuin oog kijkend naar haar moeder.
‘Wat is er aan de hand?’ baste Kevin, felle blosjes van de alcohol.
‘Niets’ antwoordde Sharona iets te snel. Ze nam Delphine op schoot en kuste zachtjes haar hoofd. Boris wuifde met zijn hand in de lucht.
Sacha voelde Leia hard aan zijn mouw trekken, ze wilde haar kleurplaat laten zien. Het was een rood en roze beest in een landschap met een enorme zon, ook al gaven de zwarte lijnen iets heel anders aan.
‘Voor jou’ zei ze erbij, en bleef aan zijn mouw trekken tot hij ‘mooi’ had gezegd en de tekening had aangepakt.
Werktuiglijk begon ze aan de volgende kleurplaat.
Sacha liet de tekening onder zijn stoel vallen. Boog zich over tafel, pakte Delphines vork, schepte de tartaar in één keer van haar bordje in zijn mond en liet zich terug in de stoel zakken. Hij keek naar Sharona voor bevestiging. Die keek langs hem heen voor zich uit, met haar strakke kaken rustend op Delphines hoofd. Sacha had geen idee wat ze allemaal slikte.

De tafel werd vlug afgeruimd om plaats te maken voor het hoofdgerecht. Eindelijk. Schalen met haricots verts in bacon en bloemkoolroosjes met dikke, romige saus werden neergezet en drie bakken met aardappelgratin. Vijf personeelsleden kwamen in ganzenmars de borden met stalen stolpen erop brengen. De mannen kregen extra grote borden.
Sharona zette Delphine, die bijna in slaap was gevallen, terug op haar eigen stoel en gaf haar een kusje toe op de haren.
Alles stond klaar, de stolpen werden tegelijk opgetild.
Op Leia’s bord lagen kipnuggets en een dot mayonnaise.
‘Hertenbiefstuk,’ hoorde Sacha iemand aankondigen, ‘eetsmakelijk.’
Delphine rolde met haar ogen.
‘Hert,’ gilde ze, ‘dat lust ik niet.’
Boris greep zijn wijnglas bij de steel zonder het op te tillen. Sacha zag de witte knokkels, totdat Boris het glas weer losliet en met een zucht zijn vork in een stuk hert stak om een grote hap af te snijden.
Delphine keek naar haar bord en stak haar vinger in de bruine saus.
‘Wat is dit’ zei ze, alsof ze aanstonds zou sterven aan haar verwondingen. Ze duwde een paddestoel die in de saus lag opzij.
‘Een champignon’ zei Sharona, hoewel het overduidelijk een cantharel was.
‘Dat lust ik niet,’ ze duwde de paddestoel langzaam over de rand van haar bord.
Daarna veegde ze haar vinger af aan het tafelkleed.
‘Gebruik je servet’ zei Sharona.
‘Dat ligt op de gro-hoooond’ dreinde Delphine wat luider.
Sacha scrollde onder tafel door de muziek, vond ‘Gesäng der Junglinge’ van Karlheinz Stockhausen en verhoogde het volume naar 30%. Dat zou waarschijnlijk ontzettend luid zijn.
Er klonk een lachsalvo. Paul sloeg met zijn vlakke hand op tafel. De nieuwe Picasso was gereduceerd tot ‘een octopus met tieten’. Kevin en Boris hikten na met elk hun servet voor de mond.
Sharona was met een vork alle paddestoelen uit de saus naar de rand van het bord aan het schuiven, terwijl Delphine toekeek en vermeldde: ‘En hert lust ik ook niet.’
‘Je kunt niet alleen saus eten.’
Even was het stil terwijl Olaf en Mia synchroon hun monden afveegden en Sharona daarna recht in Sacha’s ogen keek om meteen haar blik af te wenden.
Delphine schoof hardhandig het bord van zich af waarbij het stapeltje paddestoelen terug in de saus viel. Het bord raakte hard een waterkan die met een klinkende knal barstte in een aantal grote scherven. Water klotste over Delphines bord. Het stuk hert dreef opzij in met water verdunde saus en plofte op het tafellaken.
Sacha drukte op ‘Play’.
Een elektronische draaikolk raasde door de kamer, tegelijk klonk een ijle gong. Enkele korte heldere tonen als belletjes. Dan een hese stem in de verte die onnatuurlijk van toonhoogte veranderde. Een metalige galm zwol aan.
Delphine zat kaarsrecht in haar stoel, met grote ogen, alsof alles wat haar leven zojuist tot een hel maakte was vergeten, alsof het verleden ineens gewist was.
Olafs mondhoeken gingen omhoog, het leek of hij zich iets herinnerde. Sacha zag Kevin opkijken naar hun kant van de tafel en Boris een slok wijn nemen, waarbij hij eerst mis greep naar de steel van het glas en toen maar de kelk pakte.
Er klonken enkele korte felle tonen. Dan onverstaanbaar gezang in de verte.
Personeel was in beweging gekomen. Ze haalden razendsnel de borden en de rest van het servies weg aan deze kant van de tafel. Vouwden de rinkelende glasscherven in het vieze tafellaken. Boenden de tafel. Op een schoon gesteven tafellaken werd alles weer teruggezet. Met uitzondering van het bord van Delphine.
Een jongensstem: ‘Prei-ei-eiset den Herrn.’
Leia lachte tevreden toen haar kleurplaat en kipnuggets weer voor haar werden neergezet.
Het ‘Gesäng der Junglinge’ kwam soms hard op de voorgrond om snel weer terug te treden en dan hoorde Sacha het geluid van malende kaken. De heren waren aan het eten.
Sacha richtte zijn aandacht nu ook op zijn bord en begon een stuk hert af te snijden.
‘Ik heb niks te eten’ gilde Delphine met overslaande stem, om boven het gesäng uit te komen.
‘Kan die herrie uit?’ hoorde Sacha zijn pa roepen, ’Ik kan zo niet lekker eten.’
Boris proestte een half gekauwde hap vlees over tafel.
’Wat is het überhaupt?’ lalde hij erachteraan.
‘Sonne’ klonk het glashelder uit de Meridians, alsof het koorknaapje naast hen aan tafel stond, ‘und mond’ klonk het verderop.
Sacha zag Kevin naar hem kijken en stopte abrupt de elektronische klanken. Er was niets meer. Sacha hoorde niemand kauwen, niemand ademen, ook zichzelf niet, brokken hert lagen stil in donker vocht, glazen stonden roerloos op tafel, damp steeg op uit de schalen.
‘Wie,’ kraakte Sachas eigen stem. Hij schraapte zijn keel.
‘Wie mist mama ook een beetje?’